Jaarprevalentie contacteczeem 2020

Sla de grafiek Jaarprevalentie contacteczeem 2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

  • ICPC International Classification of Primary Care-code S88

Ongeveer 800.000 mensen met contacteczeem

In 2020 waren er naar schatting 799.300 mensen bij de huisarts bekend met de diagnose contacteczeem: 329.600 mannen en 469.700 vrouwen. Dit komt overeen met 38,0 per 1.000 mannen en 53,5 per 1.000 vrouwen. Tot de leeftijd van ongeveer 75 jaar komt contacteczeem meer voor bij vrouwen dan bij mannen. In de leeftijd van ongeveer 20 tot 75 jaar is het percentage vrouwen met contacteczeem nagenoeg constant. Het percentage mannen  met contacteczeem neemt daarentegen toe met de leeftijd. De jaarprevalentie Het aantal personen dat een bepaalde ziekte heeft gehad gedurende een bepaald jaar. betreft alle mensen die ergens in het jaar 2020 bekend waren bij de huisarts met contacteczeem. Deze mensen hoeven niet allemaal in 2020 contact te hebben gehad met de huisarts voor contacteczeem.

Mogelijk lagere aantallen in 2020 door COVID-19-uitbraak

Bij vergelijking van het COVID-19-jaar 2020 en het jaar 2019 valt op dat het aantal nieuw geregistreerde gevallen en/of de prevalentie Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief. van een groot aantal klachten en aandoeningen is afgenomen. Het is niet te achterhalen of deze klachten en aandoeningen daadwerkelijk minder voorkwamen in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze klachten werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ).

Meer informatie


Nieuwe gevallen contacteczeem 2020

Sla de grafiek Nieuwe gevallen contacteczeem 2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

  • ICPC International Classification of Primary Care-code S88

Ongeveer 428.400 nieuwe patiënten met contacteczeem in 2020

In 2020 zijn naar schatting 428.400 nieuwe patiënten met contacteczeem gediagnosticeerd door de huisarts: 175.600 mannen en 252.800 vrouwen. Dit komt overeen met 20,3 per 1.000 mannen en 28,8 per 1.000 vrouwen. Tot de leeftijd van ongeveer 70 jaar is het aantal nieuwe gevallen van contacteczeem groter bij vrouwen dan bij mannen. In de leeftijd van ongeveer 20 tot 75 jaar is het percentage vrouwen dat contacteczeem krijgt nagenoeg constant. Het aantal nieuwe gevallen van contacteczeem neemt bij mannen daarentegen toe met de leeftijd.

Mogelijk lagere aantallen in 2020 door COVID-19-uitbraak

Bij vergelijking van het COVID-19-jaar 2020 en het jaar 2019 valt op dat het aantal nieuw geregistreerde gevallen en/of de prevalentie Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief. van een groot aantal klachten en aandoeningen is afgenomen. Het is niet te achterhalen of deze klachten en aandoeningen daadwerkelijk minder voorkwamen in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze klachten werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ).

Meer informatie


Eczemen lastig te classificeren

Contacteczeem is een ontsteking van de huid, die ontstaat wanneer de huid in aanraking komt met bepaalde stoffen. De klachten kunnen af en toe de kop opsteken, maar kunnen ook continu aanwezig zijn. Eczemen zijn lastig te classificeren. Het is vooral lastig voor de huisarts, die niet altijd de juiste kennis en diagnostische mogelijkheden heeft. Ook zijn bepaalde vormen van eczeem moeilijk van elkaar of van andere dermatologische aandoeningen te onderscheiden. Met deze omstandigheden moet rekening worden gehouden bij de interpretatie van de cijfers.

Onderschatting cijfers contacteczeem

Waarschijnlijk liggen de cijfers in werkelijkheid hoger dan op grond van huisartsenregistraties wordt geschat. Huisartsenregistraties bevatten slechts de relatief ernstige patiënten en niet alle mensen met contacteczeem schakelen medische hulp in. Voor mensen met beroepsgebonden contacteczeem is het bijvoorbeeld voorstelbaar dat zij denken dat het eczeem ‘nu eenmaal bij het werk hoort’.


Jaarprevalentie en aantal nieuwe gevallen contacteczeem 2011-2020

Sla de grafiek Jaarprevalentie en aantal nieuwe gevallen contacteczeem 2011-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

  • ICPC International Classification of Primary Care-code S88
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2011
  • Geïndexeerd (2011 is 100)
  • De absolute cijfers (niet-gestandaardiseerd) zijn zichtbaar in de tabelweergave.

Aantal nieuwe diagnoses contacteczeem afgenomen

Het aantal door de huisarts nieuw gediagnosticeerde gevallen van contacteczeem was in de periode 2011-2014 vrijwel constant en is in de periode 2014-2020 met ongeveer 30% afgenomen, voor zowel mannen als vrouwen. Deze trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). Het aantal nieuwe diagnoses is in het COVID-19-jaar 2020 duidelijk afgenomen ten opzichte van het  jaar 2019. Het is niet te achterhalen of contacteczeem daadwerkelijk minder voorkwam in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze aandoening werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ).
Het per jaar geschatte en ongecorrigeerde aantal nieuw gediagnosticeerde gevallen van contacteczeem is voor mannen afgenomen van 232.200 in 2011 naar 175.600 in 2020, en voor vrouwen van 338.500 in 2011 naar 252.800 in 2020 (absolute aantallen zichtbaar in de tabelweergave). 

Prevalentie contacteczeem afgenomen

In de periode 2011-2020 is het aantal mensen met contacteczeem dat bekend was bij de huisarts (jaarprevalentie Het aantal personen dat een bepaalde ziekte heeft gehad gedurende een bepaald jaar.) voor zowel mannen als vrouwen met ongeveer 25% afgenomen. Deze trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie).
Het per jaar geschatte en ongecorrigeerde aantal mensen met contacteczeem dat bekend was bij de huisarts is voor mannen afgenomen van 406.200 in 2011 naar 329.600 in 2020. Voor vrouwen is dit aantal afgenomen van 588.700 in 2011 naar 469.700 in 2020 (absolute aantallen zichtbaar in de tabelweergave). 

Prevalentie contacteczeem tussen 1991 en 2014 toegenomen

De gestandaardiseerde prevalentie Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief. van contacteczeem is in de periode 1991-2014 gestegen. De toename bedroeg bijna 60% voor mannen, de jaarprevalentie voor vrouwen is verdubbeld. In de periode 1991-2014 waren toe- en afnames van het gestandaardiseerde aantal nieuwe gevallen van contacteczeem te zien. Over de gehele periode is het aantal nieuwe gevallen van contacteczeem gedaald. Deze trends zijn gebaseerd op de huisartsenregistratie RNH-Limburg (zie: Trend jaarprevalentie en nieuwe gevallen contacteczeem 1991-2014 (PDF; 134 KB)).

Meer informatie


Contacteczeem meest gemelde arbeidsdermatose

In de periode 2007-2019 schommelde het aantal meldingen van contacteczeem door bedrijfsartsen aan het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) tussen de 56 en 169 meldingen. Met name in 2018 is het aantal meldingen sterk afgenomen. In 2019 was het totaal aantal meldingen van beroepshuidaandoeningen (arbeidsdermatosen) bij het NCvB 122, hiervan betroffen 86 meldingen (71%) contacteczeem. Contacteczeem blijft hiermee de meest gemelde arbeidsdermatose. Over het algemeen komen er veel meldingen van arbeidsdermatosen uit de sectoren gezondheidszorg, industrie en de bouw. Bij meer dan de helft van alle meldingen van arbeidsdermatosen is sprake van tijdelijk verzuim en bij een klein deel (8%) resulteert de arbeidsdermatose in blijvende arbeidsongeschiktheid (meestal gedeeltelijk) ( NCvB 2020 NCvB, Beroepsziekten in Cijfers 2020, Amsterdam (2020) ).

Meer informatie


Verwachte stijging aantal mensen met contacteczeem door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografische ontwikkelingen zal het absoluut aantal mensen met contacteczeem (jaarprevalentie Het aantal personen dat een bepaalde ziekte heeft gehad gedurende een bepaald jaar.) in de periode 2018-2040 naar verwachting met 15% stijgen. De verwachte stijging bedraagt 18% voor mannen en 12% voor vrouwen. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door andere (niet-demografische) ontwikkelingen die de kans op het vóórkomen van contacteczeem beïnvloeden. 

Meer informatie

  • M.M.J. Nielen (NIVEL Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg)
  • M.J.J.C. Poos (RIVM)
  • Th. Rustemeyer (VUmc VU Medisch Centrum Amsterdam)
  • A.M. Gommer, red. (RIVM)
  • C. Hendriks, red. (RIVM)
  • H. Giesbers, red. (RIVM)