Meeste polyfarmaciepatiënten in Rotterdam

Het aantal polyfarmaciepatiënten van 65 jaar en ouder is het hoogst in de regio Rotterdam (388 per 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden) en het laagst in de regio 't Gooi (299 per 1.000 Zvw-verzekerden). Wanneer een patiënt vijf of meer verschillende geneesmiddelen slikt voor chronische aandoeningen, dan noemen we dit polyfarmacie. In 2021 was het gemiddeld aantal polyfarmaciepatiënten van 65 jaar en ouder 343 per 1.000 Zvw-verzekerden.

Meer informatie


Zorgkantoorregio

Gemeenten

In zuiden van Nederland meer gebruikers van geneesmiddelen

In Zuid-Limburg en regio's in het zuid-westen van Nederland (Rotterdam, Zuid-Hollandse Eilanden, West-Brabant, Haaglanden en Waardenland) ligt het aantal gebruikers boven het landelijk gemiddelde. In veruit de meeste regio's ligt het aantal gebruikers van geneesmiddelen rondom het landelijk gemiddelde.

Landelijk 662 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 662 verzekerden ten minste een keer een geneesmiddel verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn in totaal 11,6 miljoen gebruikers van geneesmiddelen. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Geneesmiddelengebruik per gemeente

Het geneesmiddelengebruik is ook per gemeente in kaart gebracht. Op gemeenteniveau is er sprake van een iets grotere spreiding vergeleken met het beeld dat de aantallen per zorgkantoorregio laten zijn. Er zijn zeven gemeenten die meer dan 10% lager scoren dan het landelijk gemiddelde. Er zijn drie gemeenten die meer dan 10% hoger scoren dan het landelijk gemiddelde.

Meer informatie


Verspreid over Nederland regio's met meer gebruik van ADHD-middelen

In verschillende regio's verspreid over Nederland worden meer ADHD Attention Deficit Hyperactivity Disorder (Aandachtstekort-stoornis met hyperactiviteit)-middelen gebruikt dan in de rest van Nederland. Met name in het noorden van Nederland en in Brabant, maar ook in de regio's rondom Utrecht is het gebruik bovengemiddeld.

Landelijk 12,7 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 12,7 verzekerden ten minste een keer een ADHD-middel verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim 225.000 gebruikers van ADHD-geneesmiddelen. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD is door het selecteren van een regio via de kaart op te vragen. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording

Meer informatie


In Zeeland, Waardenland, Limburg en Friesland hoogste gebruik antidepressiva

In de regio's in een strook van Zeeland tot Groningen ligt het gebruik boven het landelijk gemiddelde. In Zeeland, Waardenland, Friesland en Zuid-Limburg ligt het gebruik ruim boven het gemiddelde, met aantallen tussen de 67 en 71 gebruikers per 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden. In de regio's rond Amsterdam ligt het gebruik van antidepressiva ruim onder het landelijk gemiddelde met aantallen tussen de 50 en 55 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden.

Landelijk 61 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw-verzekerden 61,1 verzekerden ten minste een keer antidepressiva verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim één miljoen gebruikers van antidepressiva. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Minder gebruik van antipsychotica in westen van Nederland

De regio's waar minder gebruikers zijn van antipsychotica dan in de rest van Nederland liggen allen in het westen van Nederland. De regio's met een bovengemiddeld gebruik van antipsychotica zijn Zuid-Limburg, Zeeland, Rotterdam, Friesland en Midden-Brabant.

Landelijk 19,8 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 19,8 verzekerden ten minste een keer antipsychotica verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim 340.000 gebruikers van antipyschotica. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Regio's Rotterdam en Haaglanden meeste gebruikers astma- en COPD-middelen

De regio's met het aantal gebruikers dat ruim boven het Nederlands gemiddelde ligt zijn de regio's Rotterdam en Haaglanden. In de regio's Noord-Holland Noord, Amstelland en De Meerlanden, Kennemerland en Zuidoost-Brabant ligt het aantal gebruikers van astma- en COPD Chronic obstructive pulmonary disease (Chronische obstructieve longziekten)-middelen het verst onder het Nederlands gemiddelde.

Landelijk 88 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 88 verzekerden ten minste één keer een astma- en COPD-middel verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim 1,5 miljoen gebruikers van astma- en COPD-middelen. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.


In Friesland minder gebruik van cholesterolverlagers

In de meeste regio's ligt het gebruik onder het gemiddelde. In Friesland zelfs ruim onder het gemiddelde. Regio's Haaglanden, Rotterdam-Rijnmond en regio's in Brabant ligt het gebruik van cholesterolverlagers hoger dan in de rest van Nederland. De regio met het hoogst aantal gebruikers is Apeldoorn/Zutphen.

Landelijk 118 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 118,2 verzekerden ten minste een keer cholesterolverlagers verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er twee miljoen gebruikers van cholesterolverlagers. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Diabetesmiddelen

Diabetesmiddelen insulines

Diabetesmiddelen oraal

Rotterdam, Amsterdam, Haaglanden en Groningen meer gebruik van diabetesmiddelen

De regio's Rotterdam, Amsterdam, Haaglanden en Groningen hebben ruim meer gebruikers van diabetesmiddelen dan het landelijke gemiddelde (meer dan 10%). In de meeste regio's ligt het aantal gebruikers onder of zelfs ruim onder het gemiddelde.

Landelijk 50 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 47,7 verzekerden ten minste één keer diabetesmiddelen verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim 825.000 gebruikers van diabetesmiddelen.  Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Vergelijk met andere kaart


In regio Amsterdam meer gebruik van HIV-middelen

De regio Amsterdam heeft ruim meer gebruikers van HIV-middelen dan het landelijke gemiddelde. Ook in de regio's Rotterdam, Haaglanden en 't Gooi ligt het gebruik boven het landelijke gemiddelde. In bijna alle overige regio's ligt het aantal gebruikers ruim onder het gemiddelde.

Landelijk 1,5 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 1,5 verzekerden ten minste één keer HIV-middelen verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er 26.000 gebruikers van HIV-middelen. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Meer gebruikers pijnbestrijdingsmiddelen in het zuiden

Regio's in het zuiden van Nederland hebben ruim meer gebruikers van pijnbestrijdingsmiddelen dan het landelijke gemiddelde. Ook in Flevoland ligt het aantal gebruikers hoger dan het landelijke gemiddelde. In de meeste overige regio's in het midden van Nederland ligt het aantal gebruikers ruim onder het landelijke gemiddelde.

Landelijk 158 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 157,8 verzekerden ten minste één keer een pijnbestrijdingsmiddel verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim 2,7 miljoen gebruikers van pijnbestrijdingsmiddelen. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Meer gebruikers maagmiddelen in Groningen, Flevoland en Rotterdam

Groningen, Flevoland en Rotterdam hebben ruim meer gebruikers van maagmiddelen dan het landelijke gemiddelde. In de regio's Zuidoost Brabant, 't Gooi en Amstelland en De Meerlanden ligt het aantal gebruikers ruim onder het gemiddelde. 

Landelijk 130 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-verzekerden 130 verzekerden ten minste één keer een maagmiddel verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er bijna 2,3 miljoen gebruikers van maagmiddelen. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Meer gebruikers slaap- en kalmeringsmiddelen in Limburg en grote steden

Zes regio's (Limburg, Flevoland en de grote steden in de Randstad) hebben ruim meer gebruikers van slaap- en kalmeringsmiddelen dan het landelijke gemiddelde. Verspreid over Nederland liggen regio's waar het aantal gebruikers veelal ruim onder het gemiddelde is.

Landelijk 27 gebruikers per 1.000 Zvw-verzekerden

In 2019 hebben van iedere 1.000 Zvw Zorgverzekeringswet-vverzekerden 26,8 verzekerden ten minste één keer een slaap- en kalmeringsmiddel verkregen dat werd vergoed op basis van de Zorgverzekeringswet. In 2019 zijn er ruim  460.000 gebruikers van slaap- en kalmeringsmiddelen. Het aantal gebruikers zegt niets over de gebruikte hoeveelheid van geneesmiddelen. De hoeveelheid geneesmiddelen kan per gebruiker variëren. Voor het meten en vergelijken van de gebruikte hoeveelheid wordt daarom gebruik gemaakt van het aantal standaarddagdoseringen (DDD Defined Daily Dose. Standaard dag dosering., Defined Daily Dose). Informatie over DDD staat in de klik. Voor meer informatie over de gebruikte gegevens zie: Definities en Bronverantwoording.

Meer informatie


Gebruik niet-voorgeschreven medicijnen het grootst in Midden-Nederland

In de GGD Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst -regio's Gooi en Vechtstreek, Amsterdam en Utrecht gebruiken significant meer mensen niet-voorgeschreven medicijnen dan in de rest van Nederland in de periode 2017-2019 (meer dan 45%). In het noordoosten van Nederland maken minder mensen dan gemiddeld gebruik van niet-voorgeschreven middelen. Het Nederlands gemiddelde voor gebruik van niet-voorgeschreven medicatie ligt op 40,3% van de totale bevolking.

Toelichting regionale verschillen

Selecteer een regio in de kaart voor meer informatie over significantie per GGD-regio. Significantie geeft een nadere verklaring van de waarde die we mogen hechten aan de gepresenteerde verschillen. De verschillen zouden onder andere verklaard kunnen worden door regionale variaties in leeftijd en geslacht. Deze gestandaardiseerde cijfers zijn ook via de kaart op te vragen.

Meer informatie


Grote regionale verschillen in gebruik antibiotica

In 2018 kregen in sommige gemeenten bijna tweemaal zoveel mensen antibiotica Antibiotica zijn medicijnen die bacteriën doden of remmen in de groei. Er zijn verschillende groepen antibiotica die onderling verschillen in chemische structuur. Daardoor zijn niet alle antibiotica tegen dezelfde bacteriën effectief.  als in andere gemeenten. Zo werd in de gemeente Koggenland in Noord-Holland aan nog geen 15% van de bevolking antibiotica verstrekt, in de gemeente Terschelling was dit 28%. Verder valt op dat in veel gemeenten in Groningen het gebruik hoog is. In 9 gemeenten is het gebruik meer dan 23%. Het gemiddelde in Nederland is 19,8% (mannen: 15,9% en vrouwen: 23,7%). Antibiotica worden vaker gegeven aan kinderen en ouderen. Van alle 0 tot 5-jarigen gebruikt 22,8% antibiotica en van alle 90-plussers 40,2%.

    • C. Deuning (RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
    • H. Giesbers (RIVM)