Borstkankerscreening leidt tot minder ingrijpende therapie

In 1989 startte het landelijke bevolkingsonderzoek naar borstkanker voor vrouwen in de leeftijd van 50-70 jaar. In 1999 is de bovengrens van de leeftijd waarop vrouwen worden uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek verhoogd naar 75 jaar. Door de screening worden vaker kleinere tumoren ontdekt en wanneer tumoren worden ontdekt, zijn deze minder vaak uitgezaaid ( de Munck et al. 2018 de Munck, L, Fracheboud, J, de Bock, GH., Heeten, GJ den, Siesling, SS., Broeders, MJ. M., Is the incidence of advanced-stage breast cancer affected by whether women attend a steady-state screening program? (2018) ). Dit betekent dat voor vrouwen vaker borstsparende therapie mogelijk is en hormonale therapie, chemotherapie en bestraling in aanvulling op een borstoperatie minder vaak nodig zijn ( Gezondheidsraad 2014 Gezondheidsraad, Bevolkingsonderzoek naar borstkanker: verwachtingen en ontwikkelingen, Den Haag (2014) ).


Deelname bevolkingsonderzoek borstkanker

Sla de grafiek Deelname bevolkingsonderzoek borstkanker 2000-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Landelijke monitoring en evaluatie bevolkingsonderzoek borstkanker

a) Vanwege een registratiefout is het deelnamepercentage voor 75-jarigen niet beschikbaar voor 2019.
b) Het totale deelnamepercentage voor 2020 is gebaseerd op voorlopige cijfers. Deelnamepercentages naar leeftijd zijn nog niet beschikbaar.

In 2020 lager deelnamepercentage als gevolg van COVID-19-uitbraak

In 2020 is het bevolkingsonderzoek borstkanker vanaf 16 maart 2020 tijdelijk stopgezet vanwege de COVID-19-uitbraak. Vanaf half juni 2020 is het bevolkingsonderzoek weer geleidelijk opgestart. Als gevolg hiervan zijn er in 2020 minder vrouwen uitgenodigd dan gepland. Op basis van voorlopige cijfers zijn 757.533 vrouwen in 2020 uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker en hebben 533.256 vrouwen (70,4%) hieraan deelgenomen. Los van het kleinere aantal uitgenodigde vrouwen was ook de deelnamegraad lager dan in voorgaande jaren. Sinds 2007 is er sprake van een lichte afname in de deelname aan het bevolkingsonderzoek. Dit geldt voor alle leeftijdsgroepen met uitzondering van de oudste leeftijdsgroep van 75 jaar. Het deelnamepercentage is over de hele periode 2000-2018 het laagst in deze leeftijdsgroep, maar het verschil met de andere leeftijdsgroepen is afgenomen doordat het deelnamepercentage voor 75-jarigen is toegenomen.


0,7% van deelnemers krijgt diagnose borstkanker

In 2019 zijn in totaal 923.724 screeningsonderzoeken naar borstkanker uitgevoerd. Van de gescreende vrouwen werden ruim 22.000 (2,4%) naar het ziekenhuis verwezen voor diagnostisch onderzoek. Bij 6.362 vrouwen (0,69% van de gescreende vrouwen) werd de diagnose borstkanker gesteld. Van de opgespoorde borsttumoren was 20,7% een ductaal in situ carcinoom (DCIS) en 79,3% een invasief carcinoom.

Tabel: Resultaten bevolkingsonderzoek borstkanker 2019

 

Aantal

Percentage

Totaal uitgenodigd

1.310.693

 

Aantal gescreend

923.724

 

Aantal verwezen

22.079

23,9 per 1.000 gescreend

Diagnose borstkanker

6.362

28,8% van aantal verwezen

  • invasief carcinoom

5.043

79,3% van borstkanker

  • ductaal in situ carcinoom (DCIS)

1.319

20,7% van borstkanker

Bron: Landelijke monitoring en evaluatie bevolkingsonderzoek borstkanker

Resultaten van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker in 2020 zijn nog niet beschikbaar.


  • A.M. Gommer (RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
  • M.P.H. Koster (RIVM)