938.700 mensen met een gezichtsstoornis in huisartsenregistraties

Het geschatte totale aantal mensen met gezichtsstoornissen was 938.700 in 2020. Het betreft het aantal mensen dat door de huisarts gediagnosticeerd met één of meer van de vier oogaandoeningen  staar Staar (of cataract) is een vertroebeling van de ooglens die ontstaat door verandering van de eiwitsamenstelling en het watergehalte van de ooglens.  (Staar (of cataract) is een vertroebeling van de ooglens die ontstaat door verandering van de eiwitsamenstelling en het watergehalte van de ooglens.  ) glaucoom Kenmerkt zich door een verlies van zenuwvezels van het netvlies. In ongeveer 70% van de gevallen is er sprake van een verhoogde oogboldruk.  (Kenmerkt zich door een verlies van zenuwvezels van het netvlies. In ongeveer 70% van de gevallen is er sprake van een verhoogde oogboldruk.  ),  maculadegeneratie, retinopathie of met blindheid. 

Gezichtsstoornissen vooral op latere leeftijd en bij vrouwen

Gezichtsstoornissen komen vooral na het veertigste levensjaar voor. De  prevalentie Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief. (Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.) neemt toe met de leeftijd. In nagenoeg alle leeftijdsgroepen hebben meer vrouwen dan mannen een gezichtsstoornis. Van het totale aantal mensen met een gezichtsstoornis waren er 526.500 vrouwen (60,0 per 1.000) en 412.200 mannen (47,6 per 1.000).

Tabel: Gezichtsstoornissen naar type in 2020
 

Nieuwe gevallen

Jaarprevalentie

 

Mannen

Vrouwen

Mannen

Vrouwen

Per 1.000 personen

       

Retinopathie (F83)

0,6

0,5

9,3

7,6

Maculadegeneratie  Is een afbraakproces van het centrale deel van het netvlies (gele vlek of macula), dat meestal op hogere leeftijd ontstaat.  ( Is een afbraakproces van het centrale deel van het netvlies (gele vlek of macula), dat meestal op hogere leeftijd ontstaat. ) (F84)

0,5

0,8

6,3

9,7

Staar (F92)

9,1

12,6

17,3

24,5

Glaucoom (F93)

1,0

1,3

16,9

21,9

Elke graad/vorm 
van blindheid (F94)

0,1

0,1

2,2

2,0

Totaal a)

 

 

47,6

60,0

Absolute aantallen

       

Retinopathie (F83)

5.400

4.000

80.800

67.100

Maculadegeneratie (F84)

4.600

6.900

54.800

85.100

Staar (F92)

78.500

110.600

150.100

215.300

Glaucoom (F93)

9.000

11.300

146.800

191.700

Elke graad/vorm
van blindheid (F94)

1.130

930

19.200

17.200

Totaal a)

 

 

412.200

526.500

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

a) Het totaalcijfer betreft het aantal mensen met ten minste één van de bovenstaande gezichtsstoornissen. Personen met meer dan één van de gezichtsstoornissen tellen één keer mee in het totaalcijfer.


Verwachte stijging aantal mensen met gezichtsstoornissen door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografische ontwikkelingen zal het absoluut aantal mensen met gezichtsstoornissen ( jaarprevalentie Het aantal personen dat een bepaalde ziekte heeft gehad gedurende een bepaald jaar. (Het aantal personen dat een bepaalde ziekte heeft gehad gedurende een bepaald jaar.)) in de periode 2018-2040 naar verwachting met 45% stijgen. Deze prognose is gebaseerd op de vier oogaandoeningen staar Staar (of cataract) is een vertroebeling van de ooglens die ontstaat door verandering van de eiwitsamenstelling en het watergehalte van de ooglens.  (Staar (of cataract) is een vertroebeling van de ooglens die ontstaat door verandering van de eiwitsamenstelling en het watergehalte van de ooglens.  ), glaucoom Kenmerkt zich door een verlies van zenuwvezels van het netvlies. In ongeveer 70% van de gevallen is er sprake van een verhoogde oogboldruk.  (Kenmerkt zich door een verlies van zenuwvezels van het netvlies. In ongeveer 70% van de gevallen is er sprake van een verhoogde oogboldruk.  ), maculadegeneratie, retinopathie en op blindheid. De verwachte stijging bedraagt 49% voor mannen en 42% voor vrouwen. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door andere (niet-demografische) ontwikkelingen die de kans op het vóórkomen van gezichtsstoornissen beïnvloeden. 


  • M.M.J. Nielen ( NIVEL Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg))
  • M.J.J.C. Poos (RIVM)
  • A.M. Gommer (RIVM)
  • C. Hendriks, red. (RIVM)