Aantal meldingen

Sla de grafiek Patiënten met legionellapneumonie in 2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Osiris ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))

  • Het aantal  meldingen per 100.000 personen wordt in de tweede tab getoond

Jaarlijks rond 500 gevallen van longontsteking door legionella gemeld

In 2020 bedroeg het aantal meldingen van longontsteking door de legionellabacterie (legionellapneumonie, ook wel veteranenziekte genoemd) 461. De landelijke  incidentie Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief. (Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.) van legionellapneumonie was daarmee 2,6 per 100.000 personen. De incidentie bij mannen (4,0 patiënten per 100.000) was bijna drie keer hoger dan bij vrouwen (1,4 per 100.000). De incidentie was het hoogste bij mannen van 70 jaar en ouder (11,2 per 100.000) terwijl de incidentie bij vrouwen van 70 jaar en ouder (4,2 per 100.000) maar iets hoger is dan de landelijke incidentie ( Reukers et al. 2021 Reukers, van Asten, Brandsema, Dijkstra, Hendriksen, Hooiveld, de Lange, Lanooij, Niessen, Teirlinck, Verstraten, Meijer, A., van Gageldonk-Lafeber, A.B., Annual report Surveillance of COVID-19, influenza and other respiratory infections in the Netherlands: winter 2020/2021, Bilthoven (2021) ). Het gaat bij deze cijfers zowel om legionella opgelopen in Nederland als in het buitenland. Zoals gebruikelijk werden in de zomerperiode de meeste patiënten gemeld. Vooral in juni en juli waren er veel meldingen. Het warme en natte weer in juni 2020 heeft hier mogelijk aan bijgedragen. Overigens was het aantal meldingen in 2020 19% lager dan in 2019. Deze daling is een gevolg van afname van 72% in het aantal gevallen van legionella die in het buitenland zijn opgelopen. Dit komt waarschijnlijk door een afname van internationale reizen door de Covid-19-pandemie. 

Legionellapneumonie is een meldingsplichtige ziekte

Artsen melden patiënten met de diagnose legionella aan de  GGD Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst (Gemeentelijke of Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst ), die de meldingen anoniem doorgeeft aan het  RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). De gemelde gevallen zijn een onderschatting van het werkelijk aantal gevallen, omdat artsen niet bij alle patiënten met longontsteking uitgebreid diagnostiek inzetten en er gevallen van legionellapneumonie gemist worden. Ook kan de verwekker van de longontsteking niet altijd achterhaald worden.

Aantal meldingen

Sla de grafiek Aantal meldingen legionellapneumonie 2007-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Osiris ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))

  • Het aantal  meldingen per 100.000 personen wordt in de tweede tab getoond

Incidentie

Sla de grafiek Trend incidentie legionellapneumonie 2007-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Osiris ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))

Aantal meldingen van in Nederland opgelopen legionellapneumonie sinds 2013 toegenomen

In 2010 was er een opvallend hoog aantal meldingen van 'in Nederland opgelopen' longontsteking door legionella (legionellapneumonie) en sinds 2013 is het aantal patiënten met 'in Nederland opgelopen' legionellapneumonie geleidelijk toegenomen ( Reukers et al. 2021 Reukers, van Asten, Brandsema, Dijkstra, Hendriksen, Hooiveld, de Lange, Lanooij, Niessen, Teirlinck, Verstraten, Meijer, A., van Gageldonk-Lafeber, A.B., Annual report Surveillance of COVID-19, influenza and other respiratory infections in the Netherlands: winter 2020/2021, Bilthoven (2021) ). De verandering van het klimaat speelt waarschijnlijk een rol bij deze stijging. Bij warm en vochtig weer komt de ziekte vaker voor. Bij deze weersomstandigheden kan de bacterie goed groeien en langer overleven bij verspreiding via de lucht. Waarschijnlijk spelen vooral omgevingsbronnen een rol bij de weersgerelateerde stijging. Mogelijke bronnen in de omgeving zijn bijvoorbeeld natte koeltorens en afvalwaterzuiveringen, maar ook opspattend water van wegen, of verwaaide gronddeeltjes kunnen een bron van legionella zijn. Het is echter nog onduidelijk hoe groot de bijdrage van de verschillende omgevingsbronnen is.

Aantal meldingen van legionellapneumonie in 2020 gedaald door minder internationale reizen

In 2020 was het aantal meldingen van legionellapneumonie 19% lager dan in 2019. Deze daling is een gevolg van een afname van 72% in het aantal gevallen van legionella die in het buitenland zijn opgelopen. Dit komt waarschijnlijk door een afname van internationale reizen door de Covid-19-pandemie ( Reukers et al. 2021 Reukers, van Asten, Brandsema, Dijkstra, Hendriksen, Hooiveld, de Lange, Lanooij, Niessen, Teirlinck, Verstraten, Meijer, A., van Gageldonk-Lafeber, A.B., Annual report Surveillance of COVID-19, influenza and other respiratory infections in the Netherlands: winter 2020/2021, Bilthoven (2021) ).


  • P.S. Brandsema ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • M. Harbers, red. (RIVM)