Nieuwe gevallen longontsteking 2020

Sla de grafiek Nieuwe gevallen longontsteking 2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

ICPC International Classification of Primary Care (International Classification of Primary Care)-code R81

Ongeveer 156.000 nieuwe gevallen van longontsteking

In 2020 zijn er naar schatting 155.900 nieuwe gevallen van longontsteking geregistreerd door de huisarts: 77.800 bij mannen en 78.000 bij vrouwen (9,0 per 1.000 mannen en 8,9 per 1.000 vrouwen). Als gevolg van afronding komt de som van het aantal nieuwe gevallen van longontsteking bij mannen en vrouwen niet precies overeen met het totaal aantal nieuwe gevallen. Het aantal nieuwe gevallen neemt toe met de leeftijd voor zowel mannen als vrouwen. Ook onder jonge kinderen is het aantal nieuwe gevallen hoger. De cijfers zijn gebaseerd op de Nivel Zorgregistraties eerste lijn. Hierin wordt bij longontsteking niet het aantal patiënten geregistreerd maar het aantal ziekte-episoden op basis van diagnose. Eén patiënt kan meer dan 1 ziekte-episode De periode tussen het moment dat de diagnose wordt gesteld en het moment dat de ziekte is genezen of de patiënt is overleden. (De periode tussen het moment dat de diagnose wordt gesteld en het moment dat de ziekte is genezen of de patiënt is overleden.) per jaar hebben.

Mogelijk lagere aantallen in 2020 door COVID-19-uitbraak

Bij vergelijking van het COVID-19-jaar 2020 en het jaar 2019 valt op dat het aantal nieuw geregistreerde gevallen en/of de prevalentie Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief. (Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.) van een groot aantal klachten en aandoeningen is afgenomen. Het is niet te achterhalen of deze klachten en aandoeningen daadwerkelijk minder voorkwamen in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze klachten werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ).


Nieuwe gevallen acute bronchi(oli)tis 2020

Sla de grafiek Nieuwe gevallen acute bronchi(oli)tis 2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

  • ICPC International Classification of Primary Care (International Classification of Primary Care)-code R78

Ruim 170.000 nieuwe gevallen van acute bronchi(oli)tis

In 2020 zijn naar schatting 170.300 nieuwe gevallen van acute bronchitis en bronchiolitis door de huisarts geregistreerd: 73.600 bij mannen en 96.600 bij vrouwen (8,5 per 1.000 mannen en 11,0 per 1.000 vrouwen). Acute bronchi(oli)tis komt veel voor bij kinderen (vooral bij jongens) onder de 4 jaar en eveneens bij ouderen. De cijfers zijn gebaseerd op de Nivel Zorgregistraties eerste lijn. In de huisartsenregistraties worden bronchitis en bronchiolitis niet afzonderlijk geregistreerd. Ook wordt bij acute bronchi(oli)tis niet het aantal patiënten geregistreerd maar het aantal ziekte-episoden op basis van diagnose. Eén patiënt kan meer dan 1 ziekte-episode De periode tussen het moment dat de diagnose wordt gesteld en het moment dat de ziekte is genezen of de patiënt is overleden. (De periode tussen het moment dat de diagnose wordt gesteld en het moment dat de ziekte is genezen of de patiënt is overleden.) per jaar hebben.

Mogelijk lagere aantallen in 2020 door COVID-19-uitbraak

Bij vergelijking van het COVID-19-jaar 2020 en het jaar 2019 valt op dat het aantal nieuw geregistreerde gevallen en/of de prevalentie Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief. (Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie), ooit in het leven (lifetime prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.) van een groot aantal klachten en aandoeningen is afgenomen. Het is niet te achterhalen of deze klachten en aandoeningen daadwerkelijk minder voorkwamen in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze klachten werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ).


Aantal nieuwe gevallen longontsteking 2011-2020

Sla de grafiek Aantal nieuwe gevallen longontsteking 2011-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

  • ICPC International Classification of Primary Care (International Classification of Primary Care)-code R81
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2011
  • Geïndexeerd (2011 is 100)
  • De absolute cijfers (niet-gestandaardiseerd) zijn zichtbaar in de tabelweergave.

Aantal nieuwe diagnoses longontsteking afgenomen 

Het aantal door de huisarts nieuw gediagnosticeerde gevallen van longontsteking is in de periode 2011-2020 voor zowel mannen als vrouwen afgenomen (ongeveer 40%). Deze trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). Het aantal nieuwe diagnoses is in het COVID-19-jaar 2020 duidelijk afgenomen ten opzichte van het  jaar 2019.  Het is niet te achterhalen of longontsteking daadwerkelijk minder voorkwam in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze aandoening werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ). Het per jaar geschatte en ongecorrigeerde aantal nieuwe diagnoses van longontsteking is bij zowel mannen als vrouwen afgenomen in de periode 2011-2020. Voor mannen nam dit aantal af van 111.000 in 2011 naar 77.800 in 2020. Voor vrouwen is dit aantal afgenomen van 109.800 in 2011 naar 78.000 in 2020.

Stijging aantal nieuwe diagnoses longontsteking tussen 1991 en 2014

In de periode 1991-2014 is het gestandaardiseerde aantal nieuwe gevallen van longontsteking toegenomen. Er is geen eenduidige verklaring voor de toename. Deze trend is gebaseerd op de huisartsenregistratie FaMe-net (zie de pdf Trend nieuwe gevallen longontsteking 1991-2014).


Aantal nieuwe gevallen acute bronchi(oli)tis 2011-2020

Sla de grafiek Aantal nieuwe gevallen acute bronchi(oli)tis 2011-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Nivel Zorgregistraties eerste lijn

  • ICPC International Classification of Primary Care (International Classification of Primary Care)-code R78
  • Gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 2011
  • Geïndexeerd (2011 is 100)
  • De absolute cijfers (niet-gestandaardiseerd) zijn zichtbaar in de tabelweergave

Aantal nieuwe diagnoses acute bronchi(oli)tis afgenomen

Het aantal door de huisarts nieuw gediagnosticeerde gevallen van acute bronchi(oli)tis is in de periode 2011-2020 afgenomen, voor zowel mannen als vrouwen. Voor zowel mannen als vrouwen bedroeg de afname ruim 60%. Deze trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). Het aantal nieuwe diagnoses nam in het COVID-19-jaar 2020 duidelijk sterker af dan in de jaren ervoor.  Het is niet te achterhalen of acute bronchi(oli)tis daadwerkelijk zoveel minder voorkwam in 2020 of dat de huisartsenpraktijk minder voor deze aandoening werd bezocht ( Nielen et al. 2021 Nielen, M., Weesie, Davids, Winckers, Korteweg, Urbanus, de Leeuw, van Dijk, Korevaar, J., Hasselaar, Hek, Zorg door de huisarts. Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn: jaarcijfers 2020 en trendcijfers 2016-2020, Utrecht (2021) ).
Ook het per jaar geschatte en ongecorrigeerde aantal nieuw diagnoses van acute bronchi(oli)tis is bij zowel mannen als vrouwen afgenomen. Voor mannen nam dit aantal af van 206.000 in 2011 naar 73.600 in 2020. Voor vrouwen is dit aantal afgenomen van 261.800 in 2011 naar 96.600 in 2020 (absolute aantallen zichtbaar in de tabelweergave).

Daling aantal nieuwe diagnoses acute bronchi(oli)tis tussen 1991 en 2014

In de periode 1991-2014 is het gestandaardiseerde aantal nieuwe gevallen van acute bronchi(oli)tis afgenomen. Deze trend is gebaseerd op de huisartsenregistratie FaMe-net (zie de pdf Trend nieuwe gevallen acute bronchi(oli)tis 1991-2014).


Verwachte stijging aantal nieuwe gevallen door alleen demografie

Op basis van uitsluitend demografische ontwikkelingen zal het absoluut aantal nieuwe gevallen van infecties van de onderste luchtwegen in de periode 2018-2040 naar verwachting met 27% stijgen. Voor mannen zal de stijging naar verwachting 31% zijn en voor vrouwen 24%. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door andere (niet-demografische) ontwikkelingen die de kans op het vóórkomen van infecties van de onderste luchtwegen beïnvloeden.


  • M.M.J. Nielen ( NIVEL Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg (Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg))
  • M.J.J.C. Poos ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • H.B.M. Hilderink (RIVM)
  • M. Harbers, red. (RIVM)
  • A.M. Gommer, red. (RIVM)
  • H. Giesbers, red. (RIVM)