Trend deelname bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2004-2020

Sla de grafiek Trend deelname bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2004-2020 over en ga naar de datatabel

Bron: Landelijke monitoring en evaluatie bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

  • Vanwege de overgang naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek dat op 1 januari 2017 is gestart en vanwege gewijzigde bronnen vanaf 2017, zijn de deelnamepercentages vanaf 2016 niet goed vergelijkbaar met de percentages in de jaren vóór 2016. De percentages van 2016 en 2017 zijn onderling evenmin goed vergelijkbaar of met de jaren daarna.

In 2020 lager deelnamepercentage door COVID-19

In 2020 is het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker stilgelegd tussen 16 maart en 1 juli vanwege de COVID-19-uitbraak. Als gevolg hiervan zijn er in 2020 een kwart minder vrouwen uitgenodigd dan gepland. Van de 596.696 uitgenodigde vrouwen hebben 296.487 vrouwen (49,7%) deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Los van het kleinere aantal uitgenodigde vrouwen was ook de deelnamegraad veel lager dan in voorgaande jaren. Van de deelnemers nam 16,3% deel door middel van een zelfafnameset. Dit percentage is bijna verdubbeld ten opzichte van 2019 (8,6%). Het percentage vrouwen dat deelneemt aan het bevolkingsonderzoek lijkt al 10 jaar af te nemen. Vanwege de overgang naar het vernieuwde bevolkingsonderzoek dat op 1 januari 2017 is gestart en vanwege gewijzigde bronnen vanaf 2017, zijn de deelnamepercentages vanaf 2016 echter niet goed vergelijkbaar met de percentages in de jaren vóór 2016. De percentages van de jaren 2016 en 2017 zijn onderling evenmin goed vergelijkbaar of met de jaren daarna.

Beschermingsgraad 69,5% in 2020

De beschermingsgraad in 2020 bedroeg 69,5%. De beschermingsgraad (ook wel het vijfjaarsbereik genoemd) is het percentage vrouwen in de leeftijd van 30 tot en met 64 jaar (screeningsleeftijdsgroep) dat in de vijf jaar voorafgaand aan het meetmoment (binnen of buiten het bevolkingsonderzoek) minimaal één uitstrijkje heeft laten maken of minimaal één  hrHPV Hoogrisico-typen Humaan Papillomavirus (Hoogrisico-typen Humaan Papillomavirus)-test heeft ondergaan. Het vijfjaarsbereik is in de periode 2015-2020 met ruim 8% afgenomen. In 2020 was sprake van de grootste afname. In dat jaar zijn er door het tijdelijk stilleggen van het bevolkingsonderzoek in verband met de COVID-19-uitbraak minder vrouwen uitgenodigd en hebben er minder vrouwen deelgenomen.


Bij ruim 1% deelnemers (voorstadium) baarmoederhalskanker vastgesteld

In 2020 hebben in totaal 296.487 vrouwen deelgenomen aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker, waarvan 248.113 door middel van een uitstrijkje en 48.374 door middel van een zelfafnameset. Bij 9,5% van de deelnemers werd hoog risico Humaan Papilloma  Virus Infectieus organisme; veel kleiner dan de kleinste bekende bacteriën. (Infectieus organisme; veel kleiner dan de kleinste bekende bacteriën.) (hrHPV) gevonden en 2,9% van de deelnemers werd direct doorverwezen naar de gynaecoloog voor diagnostisch onderzoek. Bij 3.413 vrouwen werd de diagnose gesteld van (een voorstadium van) baarmoederhalskanker ( CIN Cervicale intra-epitheliale neoplasie (voorstadium van kanker) (Cervicale intra-epitheliale neoplasie (voorstadium van kanker)) 2+). Dit komt overeen met 1,2% van de deelnemers aan het bevolkingsonderzoek. 

Tabel: Resultaten bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker 2020
 

Aantal

Percentage

Totaal uitgenodigd

596.696

 

Deelgenomen

296.487

49,7% van uitgenodigd

  • uitstrijkje

248.113

41,6% van uitgenodigd

  • zelfafname

48.374

8,1% van uitgenodigd

hrHPV positief

28.267

9,5% van deelnemers

Verwezen voor diagnostiek

8.702

2,9% van deelnemers

Diagnose CIN 2+

3.413

1,2% van deelnemers

  • CIN 2+: (pre-)maligniteit / (voorstadium) baarmoederhalskanker

  • M.P.H. Koster ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • A.M. Gommer, red. (RIVM)