Internationale vergelijking cannabisgebruik bij volwassenen

Sla de grafiek Cannabisgebruik volwassenen internationaal over en ga naar de datatabel

Bron: EMCDDA, Statistical Bulletin 2021

  • Ooit-gebruik: gebruik ooit in het leven
  • Recent gebruik: gebruik in het afgelopen jaar
  • Peiljaar staat tussen haakjes achter het land
  • Figuur presenteert EU Europese unie-landen, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk
  • Zie tabelweergave rechts boven de grafiek voor uitsplitsing naar mannen en vrouwen

Ooit-gebruik van cannabis in Nederland hoog

Vergeleken met andere landen in de Europese Unie (EU Europese unie) is het percentage 15-64-jarigen dat ooit cannabis heeft gebruikt hoog in Nederland. Naar schatting hebben 90,2 miljoen volwassenen van 15-64 jaar (27,2 %) in de EU ooit wel eens cannabis gebruikt. Er zijn grote verschillen in cannabisgebruik tussen EU-landen. 

Recent cannabisgebruik hoog in Nederland

Het percentage recente gebruikers (in het jaar voorafgaand aan de peiling) is in Nederland ook hoog. Voor zowel ooit-gebruik als recent gebruik geldt voor alle landen dat het percentage mannen dat cannabis gebruikt hoger is dan het percentage vrouwen (zie tabelwaarden van de grafiek).

Vergelijkbaarheid cijfers is lastig

Verschillen in peiljaar, meetmethoden en steekproeven bemoeilijken een precieze vergelijking tussen landen. 


Internationale vergelijking gebruik harddrugs bij volwassenen

Sla de grafiek Percentage harddrugsgebruikers internationaal over en ga naar de datatabel

Bron: EMCDDA, Statistical Bulletin 2020

  • Ooit-gebruik: gebruik ooit in het leven
  • Recent gebruik: gebruik in het afgelopen jaar
  • Peiljaar staat tussen haakjes achter het land 
  • Figuur presenteert EU Europese unie-landen en Noorwegen
  • De landen staan in volgorde van totaal recent gebruik van de verschillende soorten harddrugs

Cocaïnegebruik in Nederland hoger dan gemiddeld in de EU

Het cocaïnegebruik in Nederland (personen van 15-64 jaar) ligt iets hoger dan het geschatte gemiddelde van de Europese Unie (EU Europese unie). Naar schatting hebben 17,9 miljoen 
volwassenen (15-64 jaar) in de EU ooit wel eens in hun leven met cocaïne geëxperimenteerd (EMCDDA, 2020). Dit komt overeen met 5,4 % van deze leeftijdsgroep. Het cocaïnegebruik (zowel ooit als in het afgelopen jaar) is geconcentreerd in enkele landen, vooral Spanje, Italië, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, en is relatief laag in de rest van de Europese Unie (EU). Het gebruik van cocaïne is relatief hoog onder jongvolwassenen (15-34 jaar). Ook als alleen deze leeftijdsgroep tussen landen vergeleken wordt, blijft het gebruik het hoogst in Spanje, Italië, Ierland en het Verenigd Koninkrijk, samen met Denemarken, Nederland en Frankrijk (EMCDDA, 2020).

Gebruik van ecstasy in Nederland hoog

Het gebruik van ecstasy is in Nederland hoog vergeleken met andere EU-landen. Nederland behoort samen met het Verenigd Koninkrijk en Ierland tot de koplopers. Dit geldt zowel voor ooit-gebruik als gebruik in het afgelopen jaar. Ecstasy-gebruik komt meer voor onder jongvolwassenen (15-34 jaar) dan onder oudere leeftijdsgroepen. Ook als alleen deze leeftijdsgroep tussen landen vergeleken wordt, is het gebruik in Nederland hoog vergeleken met andere EU-landen, net als in Ierland en het Verenigd Koninkrijk. Britten gebruiken samen met de Denen ook relatief vaak amfetamine. Het aantal amfetaminegebruikers is in Nederland hoger dan gemiddeld. Naar schatting hebben 12,3 miljoen Europese volwassenen (15-64 jaar) in hun leven ooit wel eens met amfetamines geëxperimenteerd. Dit komt overeen met 3,7 % van deze leeftijdsgroep (EMCDDA, 2020).

Vergelijking cijfers is lastig

Verschillen in peiljaar, meetmethoden en steekproeven bemoeilijken een precieze vergelijking tussen landen.


Internationale vergelijking cannabisgebruik jongeren

Sla de grafiek Actueel cannabisgebruik jongeren internationaal 2019 over en ga naar de datatabel

Bron: European School Survey on Alcohol and other Drugs (ESPAD) ESPAD-Group 2020 ESPAD-Group, ESPAD Report 2019 — Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs, Luxembourg (2020)

  • In de grafiek staan de EU Europese unie-landen die deelnemen aan de ESPAD-studie plus Noorwegen

Relatief hoog cannabisgebruik onder Nederlandse scholieren

Van de Nederlandse scholieren van 15 en 16 jaar heeft 12,6% in de afgelopen dertig dagen cannabis gebruikt (actueel gebruik). Het gaat om 13,2% van de jongens en 11,9% van de meisjes van die leeftijd. Daarmee staat Nederland op de derde plaats na Italië en Frankrijk (ESPAD-studie, 2020). Bovendien heeft bijna een kwart (22,4%) van de Nederlandse scholieren van 15 en 16 jaar ooit cannabis gebruikt. Ook dit is hoog vergeleken met andere EU Europese unie-landen ( ESPAD-Group 2020 ESPAD-Group, ESPAD Report 2019 — Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs, Luxembourg (2020) ). 


Internationale vergelijking gebruik harddrugs jongeren

Sla de grafiek Gebruik harddrugs door jongeren ooit in het leven 2019 over en ga naar de datatabel

Bronnen: European School Survey on Alcohol and other Drugs (ESPAD) ESPAD-Group 2020 ESPAD-Group, ESPAD Report 2019 — Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs, Luxembourg (2020)

  • Voor landen met een sterretje (*) worden de cijfers gepresenteerd exclusief crack
  • Onder harddrugs wordt hier verstaan: amfetamine, cocaïne, crack, ecstasy, lsd of andere hallucinogenen, heroïne of GHB Gammahydroxybutyraat. GHB is middel met een verdovende werking. Het werd vroeger gebruikt als narcosemiddel bij operaties, maar nu als partydrug.
  • In de grafiek staan de EU Europese unie-landen die deelnemen aan de ESPAD-studie plus Noorwegen

Gebruik harddrugs onder Nederlandse scholieren gemiddeld

Van de Nederlandse scholieren van 15 en 16 jaar zegt 4,7% ervaring te hebben met drugs zoals amfetamine, cocaïne, crack, ecstasy, lsd (of andere hallucinogenen), heroïne of GHB Gammahydroxybutyraat. GHB is middel met een verdovende werking. Het werd vroeger gebruikt als narcosemiddel bij operaties, maar nu als partydrug.. Dit komt overeen met het gemiddelde van de Europese landen die deelnemen aan de ESPAD-studie. Jongeren in Estland en Letland scoren van de EU Europese unie-landen die deelnemen het hoogst (meer dan 8%). In Finland, Griekenland en Noorwegen hebben scholieren het minst ervaring met deze drugs, rond de 3% ( ESPAD-Group 2020 ESPAD-Group, ESPAD Report 2019 — Results from the European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs, Luxembourg (2020) ).


  • E.A. van der Wilk (RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
  • M. Harbers, red. (RIVM)