Internationale vergelijking seksueel gedrag jongeren

Sla de grafiek Condoomgebruik bij laatste keer seks internationaal 2018 over en ga naar de datatabel

Bron: Health Behaviour in School-Aged Children (HBSC) Study

  • De figuur toont percentages voor  EU Europese unie (Europese unie)-landen die deelnemen aan de  HBSC Health Behaviour in School-aged Children (Health Behaviour in School-aged Children)-studie; survey-jaar 2018.
  • De volgorde van de landen is gebaseerd op de gemiddelde percentages voor jongens en meisjes (van hoog naar laag).

Condoomgebruik jongens in Nederland hoger dan gemiddeld

Het condoomgebruik van 15-jarige jongens in Nederland was in 2018 hoger dan gemiddeld in Europa. Het condoomgebruik van 15-jarige meisjes in Nederland was juist iets lager dan gemiddeld in Europa. In de meeste landen en regio's was het percentage jongens dat een condoom gebruikte bij de laatste keer seks hoger dan het percentage meisjes. Het percentage condoomgebruik onder 15-jarigen was het laagst in Malta. Ook in Zweden en Wales was het percentage condoomgebruik laag. Minder dan de helft van de 15-jarigen in deze landen gaf aan een condoom te hebben gebruikt bij de laatste keer seks. Onder 15-jarigen in Europa is het gemiddelde percentage condoomgebruik licht (2%) gedaald tussen 2014 en 2018.


Internationale vergelijking zwangerschapsafbreking

Sla de grafiek Abortus internationaal 2017 over en ga naar de datatabel

Bron: WHO European Health for All Database (WHO-HFA), 2020

  • Geen actuele cijfers voor België, Griekenland, Luxemburg en Oostenrijk
  • De cijfers dateren van 2017 tenzij anders weergegeven

Aantal abortussen relatief laag in Nederland

Vergeleken met andere Europese landen is het aantal abortussen per 1.000 levendgeborenen in Nederland laag. De verschillen tussen de landen zijn groot en variëren van 380 per 1.000 levendgeborenen in Bulgarije tot bijna nul in Ierland en nul (gerapporteerde) abortussen in Malta. Er zijn geen internationaal vergelijkbare cijfers van het abortuscijfer (het aantal zwangerschapsafbrekingen per 1.000 vrouwen in de leeftijd 15-44 jaar). 

Wetgeving en praktijk rond abortus verschillen binnen Europa

Wetgeving en praktijk rond abortus verschillen sterk per land ( FIOM 2018 FIOM, Abortus blijvend onderwerp van discussie (2018) ). Binnen Europa is abortus vaak onder voorwaarden toegestaan. Van oudsher (overwegend) katholieke landen hebben over het algemeen strengere abortuswetgeving. Zo was Ierland in 2013 het één na laatste land binnen de Europese Unie dat abortus legaliseerde, al was dit onder de voorwaarde dat het leven van de vrouw in gevaar moet zijn. In Polen is abortus toegestaan als de vrouw in gevaar is, de foetus ernstige afwijkingen heeft of als de vrouw zwanger is als gevolg van incest of verkrachting. In de praktijk zijn er in Polen echter ook vrouwen die wel aan deze voorwaarden voldoen, maar desondanks geen arts vinden die de abortus wil uitvoeren. Zij weigeren op religieuze gronden de behandeling uit te voeren ( FIOM 2018 FIOM, Abortus blijvend onderwerp van discussie (2018) ). Malta is het enige land met een absoluut abortusverbod.

Veel vrouwen wijken voor abortus uit naar het buitenland

Naar schatting wijken jaarlijks duizenden Poolse vrouwen uit naar Duitsland, Slowakije, Oostenrijk en Nederland voor een abortus ( FIOM 2018 FIOM, Abortus blijvend onderwerp van discussie (2018) ). Bij abortussen in Nederland ging het in 2018 bij 89% van de gevallen om behandelingen uitgevoerd bij vrouwen die in Nederland wonen en bij 11% om behandelingen bij vrouwen uit het buitenland ( IGJ 2019 IGJ, Jaarrapportage Wet Afbreking Zwangerschap 2018, Utrecht (2019) ). Vrouwen komen bijvoorbeeld naar Nederland omdat hun zwangerschap te ver gevorderd is om in hun eigen land nog abortus te laten uitvoeren of omdat het in hun eigen land niet is toegestaan.


  • A.M. Gommer ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • E.A. van der Wilk (RIVM)