Wijzigingsdatum 28-05-2026

Ziektelast COVID-19 gehalveerd ten opzichte van 2023

In 2024 veroorzaakte COVID-19 van alle infectieziekten nog steeds de hoogste ziektelast in (Disability Adjusted Life Years. Maat voor ziektelast ('burden of disease') in een populatie; opgebouwd uit het aantal verloren levensjaren (door vroegtijdige sterfte), en het aantal jaren geleefd met gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld een ziekte), gewogen voor de ernst hiervan (ziektejaarequivalenten).)'s voor de Nederlandse bevolking. Wel was de ziektelast door COVID-19 gehalveerd ten opzichte van 2023. Dit komt vooral door een afname van het aantal ernstige ziektegevallen door COVID-19, terwijl er zich nog steeds veel milde infecties voordeden. In 2023 was de ziektelast ook al gehalveerd ten opzichte van in 2022. De totale ziektelast van acute COVID-19 in 2024 wordt geschat op 18.000 DALY's, waarvan 72% wordt veroorzaakt door vroegtijdig overlijden (13.000 DALY's) ( RIVM, Staat van infectieziekten in Nederland, 2024, Bilthoven (2025) ). Hierin is de ziektelast die wordt veroorzaakt door langdurige klachten na COVID-19 niet meegenomen. 

Naast COVID-19 de hoogste ziektelast voor influenza

Naast COVID-19 was de ziektelast het hoogst voor influenza (16.500 DALY's per jaar), gevolgd door invasieve pneumokokkenziekte (9.000 DALY's per jaar) en legionellose (8.100 DALY's per jaar) ( RIVM, Staat van infectieziekten in Nederland, 2024, Bilthoven (2025) ). In 2024 werd het hoogste aantal meldingen van kinkhoest gezien sinds de (GGD-en verzamelen gegevens meldingsplichtige ziekten en melden dit in Osiris, een database die wordt beheerd door het RIVM.) voor deze ziekte werd ingevoerd in 1976. Daarmee veroorzaakte kinkhoest in 2024 een hogere ziektelast (7.600 DALY's per jaar) dan in voorgaande jaren (1.200 60 DALY's in 2023). Ook de ziektelast veroorzaakt door mazelen en bof nam in 2024 sterk toe als gevolg van voortdurende epidemieën. Voor een aantal ziekten uit het Rijksvaccinatieprogramma, zoals polio, rodehond en rabiës, werden geen nieuwe gevallen vastgesteld in de onderzochte periode en bedroeg de ziektelast 0 DALY's in 2024 ( RIVM, Staat van infectieziekten in Nederland, 2024, Bilthoven (2025) ).

Verschillende methoden voor berekening ziektelast infectieziekten

De bron van de hier gepresenteerde ziektelast van infectieziekten is de ‘Staat van infectieziekten 2024’. De gebruikte schattingsmethode wijkt af van de methode gebruikt voor het berekenen van de ziektelast in het kader van de ‘Volksgezondheid Toekomst Verkenning’ (VTV) die aan de basis ligt van de Ranglijst aandoeningen op basis van ziektelast. De Staat van infectieziekten maakt een schatting van de ziektelast veroorzaakt door infectie met de ziekteverwekker en neemt daarbij ook mogelijke langetermijneffecten van de infectie mee, zoals chronische aandoeningen die het gevolg zijn van de infectie. De  (In de Volksgezondheid Toekomst Verkenning (VTV) rapporteert het RIVM elke vier jaar over de ontwikkeling van de volksgezondheid in Nederland.) schat uitsluitend de ziektelast die is toe te schrijven aan de betreffende infectieziekte en maakt daarbij gebruik van geregistreerde cijfers over het vóórkomen van de infectieziekte. Als gevolg hiervan wijkt de hier gepresenteerde ziektelast van een aantal infectieziekten af van de ziektelast geschat in het kader van de VTV.

  • C. Hendriks, red. (RIVM)