Het vóórkomen van longkanker

Sla de grafiek Nieuwe gevallen van longkanker 2021 over en ga naar de datatabel

Bron: NKR, cijfers gedownload op 9 februari 2022

  • De cijfers zijn voorlopig.
  • ICD-O-codes C33-C34
  • Het absoluut aantal nieuwe gevallen is zichtbaar in de tabelweergave.

Ongeveer 14.700 diagnoses longkanker in 2021

In 2021 kregen ongeveer 14.700 mensen de diagnose longkanker, 7.900 mannen en 6.900 vrouwen (0,9 per 1.000 mannen en 0,8 per 1.000 vrouwen). Door afronding telt het aantal mannen en vrouwen niet op tot het totaal. Longkanker is, na prostaat- en huidkanker, de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Bij vrouwen is longkanker, na borst- en huidkanker, de meest voorkomende vorm van kanker. Voor zowel mannen als vrouwen geldt dat van alle mensen die in 2021 de diagnose kanker kregen, 12% longkanker kreeg. Bij personen jonger dan 35 jaar komt longkanker weinig voor. Vanaf deze leeftijd stijgt het aantal nieuwe gevallen snel. In de leeftijdsgroep tot 65 jaar komt het iets meer voor bij vrouwen dan bij mannen. Onder 70-plussers is het aantal nieuwe gevallen relatief hoger bij mannen dan bij vrouwen.

Ongeveer 33.400 personen met longkanker op 1-1-2021

Het aantal mensen dat op 1 januari 2021 longkanker had, wordt geschat op 33.400, 16.500 mannen en 16.900 vrouwen (Bron: NKR, voorlopige cijfers gedownload op 9 februari 2022). Dit komt overeen met 1,9 per 1.000 mannen en 1,9 per 1.000 vrouwen. Het betreft hier de tienjaarsprevalentie. Dit wil zeggen het aantal nog levende mensen dat in de loop van de tien jaar voorafgaand aan 1 januari 2021 de diagnose longkanker heeft gekregen.


Trend nieuwe gevallen longkanker

Sla de grafiek Nieuwe gevallen van longkanker 1989-2021 over en ga naar de datatabel

Bron: NKR, cijfers gedownload op 9 februari 2022

  • Gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking (ESR)
  • De cijfers van 2020 en 2021 zijn voorlopig.
  • ICD-O-codes C33-C34
  • Het absoluut aantal nieuwe gevallen per jaar is zichtbaar in de tabelweergave.

Aantal nieuwe gevallen longkanker daalt bij mannen

In de periode 1990-2021 is het aantal nieuwe gevallen van longkanker onder mannen met ruim 40% gedaald. Het aantal nieuwe gevallen daalt al vanaf het midden van de jaren tachtig van de vorige eeuw ( Coebergh et al. 1995 Coebergh, J. W. W., van der Heijden, L. H., Janssen-Heijnen, M. L. G., Cancer incidence and survival in the Southeast of the Netherlands 1955-1994, Eindhoven (1995) ). De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking (standaardisatie). De daling is het gevolg van een forse daling van het aantal rokers onder mannen in de periode 1960-1990 (zie Roken).

Aantal nieuwe gevallen longkanker gestegen bij vrouwen

Bij vrouwen is het aantal nieuwe gevallen van longkanker over de periode 1990-2021 bijna verdrievoudigd. De weergegeven trend is gecorrigeerd voor veranderingen in de omvang en leeftijdssamenstelling van de bevolking (standaardisatie). Ondanks de stijging bij vrouwen en de daling bij mannen, was het geregistreerde aantal nieuwe gevallen in 2021 voor mannen nog altijd hoger dan bij vrouwen (ongeveer 7.900 mannen en 6.900 vrouwen). Het aantal vrouwen met longkanker neemt al toe sinds 1960 ( Coebergh et al. 1995 Coebergh, J. W. W., van der Heijden, L. H., Janssen-Heijnen, M. L. G., Cancer incidence and survival in the Southeast of the Netherlands 1955-1994, Eindhoven (1995) ). In tegenstelling tot mannen, zijn vanaf de jaren zestig van de vorige eeuw meer vrouwen gaan roken. De stijging van het aantal nieuwe gevallen van longkanker bij vrouwen wordt hieraan toegeschreven. Dat de laatste jaren het aantal nieuwe gevallen van longkanker minder sterk stijgt, kan te maken hebben met de afname van het percentage rokende vrouwen sinds de jaren tachtig.

In 2020 mogelijk minder diagnoses door COVID-19-uitbraak

Het kleiner aantal gediagnosticeerde gevallen van longkanker in 2020 hangt mogelijk ook samen met de COVID-19-uitbraak. Mensen met klachten gingen mogelijk minder snel naar de huisarts. Ook kan het zijn dat huisartsen tijdens de COVID-19-uitbraak een doorverwijzing naar het ziekenhuis hebben uitgesteld. Anderzijds kan bij de diagnostiek voor COVID-19 ook onverwacht longkanker zijn gevonden. In 2021 was geen effect van de COVID-19-uitbraak te zien op het aantal nieuwe kankerdiagnoses.


Verwachte stijging aantal nieuwe gevallen longkanker door demografische ontwikkelingen

Op basis van uitsluitend demografische ontwikkelingen zal het absoluut aantal nieuwe gevallen van longkanker in de periode 2018-2040 naar verwachting met 31% stijgen. Voor mannen zal de stijging naar verwachting 40% zijn en voor vrouwen 21%. De toename zal groter of kleiner kunnen zijn door andere (niet-demografische) ontwikkelingen die de kans op het vóórkomen van longkanker beïnvloeden. (Bron: Volksgezondheid Toekomst Verkenning).


Staat van Volkgezondheid en Zorg: kerncijfers voor beleid:

  • A.M. Gommer (RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu)
  • M.J.J.C. Poos (RIVM)
  • H.B.M. Hilderink (RIVM)