Vaccinatiegraad afgenomen

De vaccinatiegraad van bijna alle RVP Rijksvaccinatieprogramma (Rijksvaccinatieprogramma)-vaccinaties was in 2022 iets lager dan een jaar eerder. Dat kwam voor een deel doordat sommige vaccinaties vanwege de corona-epidemie later zijn gegeven dan normaal. Zo zijn groepsvaccinaties voor het RVP in het voorjaar van 2020 uitgesteld. Ook moesten afspraken voor een vaccinatie soms worden verzet, bijvoorbeeld omdat iemand in isolatie moest. Als ook de vaccinaties worden meegeteld die wat later zijn gegeven, is de vaccinatiegraad hoger. Wel is deze voor de meeste vaccinaties dan nog steeds iets lager dan in 2021.

COVID-19-uitbraak en RVP

In Nederland lijken de gevolgen van de corona-epidemie op de deelname aan RVP-vaccinaties mee te vallen. De medewerkers in de Jeugdgezondheidszorg ( JGZ Jeugdgezondheidszorg (Jeugdgezondheidszorg)) hebben veel moeite gedaan om zoveel mogelijk gezinnen te bereiken en kinderen te vaccineren. Als de daling doorzet, zijn onderzoek naar de oorzaak en maatregelen nodig.

Toestemming

Sinds 1 januari 2022 moet digitaal worden aangegeven of ouders (en/of het kind) toestemming geven aan de JGZ om vaccinatiegegevens met persoonsgegevens door te geven aan het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu). Het RIVM heeft de persoonsgegevens nodig om de vaccinaties mee te kunnen tellen voor de vaccinatiegraad. Wanneer een deel van deze gegevens ontbreekt, kan niet worden bepaald of de vaccinatiegraad verandert. Het grote aandeel anonieme vaccinaties (ongeveer 12 procent) is daarom een punt van zorg.

Geen wettelijke vaccinatieplicht

Binnen het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) krijgen kinderen in de leeftijd van 0 tot 18 jaar inentingen tegen twaalf infectieziekten aangeboden: difterie, kinkhoest, tetanus, polio ( DKTP Difterie, kinkhoest, tetanus, polio (Difterie, kinkhoest, tetanus, polio)), bof, mazelen, rodehond ( BMR Bof, mazelen, rodehond (Bof, mazelen, rodehond)), infectie met Haemophilus influenzae type b ( Hib Haemophilus influenza type b (Haemophilus influenza type b)), hepatitis B (HepB), meningokokkenziekte (MenACWY), pneumokokkenziekte (Pneu) en baarmoederhalskanker veroorzaakt door humaan papillomavirus ( HPV Humaan papilloma virus (Humaan papilloma virus)). In Nederland wordt met vrijwillige vaccinatie een hoge vaccinatiegraad bereikt. Vaccinatie vindt meestal plaats op het consultatiebureau voor zuigelingen en peuters.

Tabel 1: Vaccinatiegraad (%) zuigelingen naar vaccinatie per cohort.

Zuigelingen
Cohort DKTP Hib HepBd Pneu BMR MenC/ MenACWY Volledig e
1995 95,9 95,9     96,1    
1996 95,9 96,1     95,8    
1997 95,6 95,7     95,6    
1998 95,3 95,5     95,6    
1999 95,2 95,3     95,4    
2000 95,1 95,3     95,2    
2001 95,3 95,5     95,8 56,2a  
2002 95,8

96,0

    96,3 95,5  
2003 94,3b 95,4b 15,2   95,4 94,8b  
2004 94,0 95,0 17,1   95,9 95,6  
2005 94,5 95,1 17,9   96,0 95,9  
2006 95,2 95,9 18,6  94,4c 96,2 96,0  
2007 95,0 95,6 19,3 94,4 96,2 96,1  
2008 95,4 96,0 19,4 94,8 95,9 95,9  
2009 95,4 96,0 19,5 94,8 95,9 95,9  
2010 95,5 96,1 19,7 95,1 96,1 96,0  
2011 95,4 95,9 51,4 95,0 96,0 95,8  
2012 94,8 95,4 94,5 94,4 95,5 95,3  
2013 94,2 94,9 93,8 93,8 94,8 94,6  
2014 93,5 94,2 93,1 93,6 93,8 93,5 91,2
2015 92,6 93,4 92,2 92,8 92,9 92,6 90,2
2016 92,4 93,1 92,0 92,6 92,9 92,6 90,2
2017 92,6 93,5 92,3 93,0 93,6 93,2 90,8
2018 93,1 93,8 93,0 93,3 93,6 93,3 91,3
2019f 92,7 93,3 92,7 92,6 92,7 92,8 90,6

a  Alleen zuigelingen geboren na 1 juni 2001 kwamen in aanmerking, omgerekend betekent dit een landelijk percentage van 96,3%.
b  Vanaf cohort 2003 wordt gerapporteerd op basis van het nieuwe informatiesysteem en de vaccinatietoestand op individuele leeftijd.
c  Alleen voor zuigelingen geboren op of na 1 april 2006.
d  Percentage van het totale cohort. In 2011 is universele hepatitis B vaccinatie ingevoerdvoorheen werden risicogroepen gevaccineerd.
e  Kerncijfer volledige deelname zuigelingen: alle vaccinaties volgens RVP-schema ontvangen voor het bereiken van de 2-jarige leeftijd.
f  Vanwege de COVID-19-pandemie inclusief vaccinaties die later zijn gegeven (na de leeftijd van 2 jaar).


Tabel 2: vaccinatiegraad (%) kleuters, schoolkinderen en adolescenten naar vaccinatie per cohort.

  Kleuters
(5 jaar)
Schoolkinderen
(10 jaar)
Adolescente meisjes (14 jaar) Adolescenten (15 jaar)
  D(K)TP aK acellulair kinkhoestvaccin (acellulair kinkhoestvaccin) DTP Difterie, tetanus, pertussis (Difterie, tetanus, pertussis) BMRc HPV MenACWY
Cohort revac basisa totaalb          
1995 94,5       93,0d 92,9d    
1996 94,4       92,5 92,5    
1997 94,4       92,6 92,5 56,0  
1998 95,1     92,1 93,5 93,0 58,1  
1999 95,2     93,0 93,4 93,1 58,9  
2000 92,5d 1,4d 93,9d 89,3d 92,2 92,1 61,0  
2001 92,1 1,6 93,7 90,8 93,0 92,6 61,0  
2002 91,5 1,6 93,1 91,0 93,1 92,9 53,4  
2003 91,9 2,0 93,9 Xe 92,7 92,4 45,5  
2004 91,7 2,6 94,3   92,7 92,7 45,5  
2005 92,0 2,6 94,7   92,0 92,0 53,0  
2006 92,3 2,1 94,4   90,8 90,9 63,1 85,3f
2007 92,3 2,4 94,7   90,0 90,1 66,4f  
2008 92,0 2,4 94,4   89,5 89,5    
2009 91,9 2,4 94,1   89,7 89,7    
2010 91,5 2,1 93,7   88,9 89,0    
2011 91,1 2,1 93,2   89,7f 89,7f    
2012 90,4 2,3 92,7          
2013 90,3 2,2 92,5          
2014 89,9 2,4 92,2          
2015 89,4 2,6 92,0          
2016 89,0f 2,3 91,2f          

a Kinderen die basisimmuniteit pas bereiken op de leeftijd van 2-5 jaar en daarom niet in aanmerking komen voor revaccinatie (=revac).
b Voldoende beschermd (=som gerevaccineerd + basisimmuun 2-5 jaar).
c Vanaf cohort 1995 wordt over de tweede BMR-vaccinatie gerapporteerd.
d Vanaf cohort 2000 voor kleuters en cohort 1995 voor schoolkinderen wordt gerapporteerd op basis van het nieuwe informatiesysteem en de vaccinatietoestand op individuele leeftijd.
e Sinds 1 september 2006 wordt bij kleuters uitsluitend een combinatievaccin DaKTP gebruikt en wordt geen losse aK meer gegeven.
f Vanwege de COVID-19-pandemie inclusief vaccinaties die later zijn gegeven (na de leeftijd van 5, 10, 14 of 15 jaar)

 

 

 

  • E.A. van Lier ( RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu))
  • H. Giesbers, red. (RIVM)